Türkiye e-ihracatta vites yükseltti: Hedef pazar sayısı 35'e çıktı

Türkiye, küresel dijital ticaretteki büyümeden daha fazla pay almak amacıyla e-ihracat stratejisini genişletiyor. Ticaret Bakanlığı'nın hedef ülke sayısını 18'den 35'e çıkarmasıyla birlikte, e-ihracat hacmi 6,4 milyar dolara yükselirken, yapay zekâ destekli ticaret altyapıları ve küresel pazaryerleri yeni dönemin temel araçları olarak öne çıkıyor. Dünya genelinde trilyonlarca dolarlık büyüklüğe ulaşan e-ticaret ekonomisi, Türkiye'de de rekor seviyelere ulaşırken, Binibiyerde.com gibi yeni nesil çok kategorili dijital pazaryerleri büyüyen ekosistemin dikkat çeken aktörleri arasında yer alıyor.

Türkiye, sınır ötesi dijital ticarette yeni bir genişleme hamlesine hazırlanıyor. Ticaret Bakanlığı, e-ihracatta “hedef ülke” kapsamını 18’den 35’e çıkarırken, stratejinin merkezine küresel pazar yerleri, yapay zekâ destekli ticaret altyapıları ve yüksek büyüme potansiyeline sahip dijital ihracat kanalları yerleştiriliyor.

Antalya’da konuşan Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğü E-İhracat Dijital Pazarlama, Davranışsal Kamu Politikaları ve Yeni Nesil Teknolojiler Daire Başkanı Hasan Önal, Türkiye’nin son yıllarda e-ihracatta önemli bir ivme yakaladığını belirterek, 2022 yılında yaklaşık 2 milyar dolar seviyesinde bulunan e-ihracat hacminin 2024 itibarıyla 6,4 milyar dolara yükseldiğini söyledi. Ticaret Bakanlığı verilerine göre bu rakam, yıllık bazda yüzde 27’nin üzerinde büyümeye işaret ediyor.

Önal, küresel ticarette yaşanan dönüşüm, bazı ülkelerde gümrük muafiyetlerinin kaldırılması ve dijital ticaret rotalarının yeniden şekillenmesi nedeniyle hedef pazar listesinin genişletildiğini belirtti. İlk aşamada belirlenen 18 ülkelik listenin 35 ülkeye çıkarıldığını ifade eden Önal, son dönemde Almanya, Fransa ve Romanya’nın da hedef ülkeler arasına eklendiğini söyledi.

E-ihracat neden stratejik önem taşıyor?

E-ihracat, ürün ve hizmetlerin dijital kanallar üzerinden yurt dışındaki tüketicilere veya şirketlere satılması olarak tanımlanıyor. Geleneksel ihracattan farklı olarak süreçlerin önemli bölümü çevrim içi platformlar üzerinden yürütülüyor; pazarlama, sipariş yönetimi, ödeme ve müşteri ilişkileri dijital altyapılarla gerçekleştiriliyor.

Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı’nın (UNCTAD) verilerine göre e-ticaret ve dijital hizmetler küresel ekonominin en hızlı büyüyen alanları arasında yer alıyor. UNCTAD’ın yayımladığı son çalışmalara göre, 43 ekonomide ölçülen işletmeler arası ve tüketiciye yönelik e-ticaret satışları 2022 yılında yaklaşık 27 trilyon dolara ulaştı. Bu rakam, 2016’ya göre yaklaşık yüzde 60’lık artış anlamına geliyor. (UN Trade and Development (UNCTAD))

Kurum ayrıca dijital ekonominin dünya genelinde büyümeye devam ettiğini, e-ticaret satışlarının birçok ülkede ekonomik büyümeden daha hızlı genişlediğini vurguluyor. 

Türkiye’de e-ticaret hacmi rekor seviyelerde

Türkiye’de de dijital ticaret son yıllarda güçlü bir büyüme gösteriyor.

Ticaret Bakanlığı’nın “Türkiye’de E-Ticaretin Görünümü” raporuna göre, ülkenin e-ticaret hacmi 2024 yılında yıllık yüzde 61,7 artışla 3 trilyon liranın üzerine çıktı. İşlem sayısı ise yaklaşık 5,9 milyar adet olarak gerçekleşti. 

Bakanlık tarafından açıklanan 2025 verilerine göre ise e-ticaret hacmi yüzde 52,2 artışla 4 trilyon 567 milyar liraya ulaştı. Bu büyüklük yaklaşık 115 milyar dolar seviyesine karşılık geliyor. E-ticaretin toplam ticaret içindeki payı da yüzde 19,5’e yükseldi.

Uzmanlar, mobil alışverişin yaygınlaşması, dijital ödeme sistemlerinin gelişmesi, lojistik ağlarının güçlenmesi ve yapay zekâ tabanlı müşteri deneyimi çözümlerinin sektördeki büyümeyi destekleyen temel unsurlar arasında yer aldığını belirtiyor. 

ABD öncelikli pazar olmaya devam ediyor

Hasan Önal’a göre Türkiye’nin e-ihracat stratejisinde ilk sırada ABD bulunuyor. ABD’yi Suudi Arabistan, Azerbaycan ve Almanya izliyor.

Önal, Türk şirketlerinin özellikle küresel pazar yerleri üzerinden uluslararası müşterilere ulaştığını belirterek, bakanlığın destek modelinin de bu yapıya göre tasarlandığını söyledi. Bugüne kadar 27 farklı küresel pazar yerine ilişkin kılavuz hazırlandığını ifade eden Önal, amaçlarının ülkelerden çok küresel platformlar üzerinden satış kapasitesini artırmak olduğunu kaydetti.

Bu yaklaşım, son yıllarda hızla büyüyen sınır ötesi e-ticaret eğilimiyle de örtüşüyor. Uluslararası araştırmalar, küresel sınır ötesi e-ticaret pazarının önümüzdeki yıllarda çift haneli büyüme oranlarını koruyacağını gösteriyor. 

Yapay zekâ ticaret politikalarının merkezine yerleşiyor

Önal, dijital dönüşümün artık yalnızca e-ticaretle sınırlı olmadığını, yapay zekânın dış ticaret politikalarının da önemli bir bileşeni haline geldiğini söyledi.

Ticaret Bakanlığı’nın ihracatçılar için geliştirdiği bilgi ve destek platformlarının yapay zekâ destekli hale getirildiğini belirten Önal, firmaların bilgiye daha hızlı erişmesini sağlayacak yeni dijital çözümler üzerinde çalışıldığını ifade etti. Bu kapsamda Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ile yapay zekâ ve ticaret eksenli bir çalıştay düzenlenmesinin planlandığını söyledi.

Türkiye’nin e-ihracat hedefi büyüyor

Ticaret Bakanlığı daha önce yaptığı açıklamalarda, 2024 yılında 6,4 milyar dolara ulaşan e-ihracat hacminin 2025 yılında 8 milyar dolar seviyesine çıkarılmasını hedeflediğini duyurmuştu. Bakanlık verilerine göre e-ihracatın toplam mal ihracatı içindeki payı 2024 itibarıyla yüzde 2,6 seviyesine yükseldi. (Bloomberght)

Önal ayrıca, Türkiye’nin uzun vadeli hedeflerinden birinin e-ihracatın toplam ihracat içerisindeki payını çift haneli seviyelere taşımak olduğunu ifade etti. 

Bu çerçevede Ticaret Bakanlığı, yurt dışı marka tescili, depo yatırımları, reklam ve tanıtım faaliyetleri, pazar yeri komisyon giderleri ve yerel danışmanlık hizmetlerine yönelik destek programlarını sürdürürken, e-Kolay İhracat Platformu üzerinden ihracatçılara dijital rehberlik hizmeti de sunuyor.

Sektör temsilcileri, hedef ülke sayısının artırılmasının Türkiye’nin dijital ihracat kapasitesini genişletebileceğini ancak sürdürülebilir büyüme için lojistik altyapı, dijital ödeme sistemleri, veri analitiği ve yapay zekâ yatırımlarının kritik önem taşımaya devam edeceğini belirtiyor. Türkiye’nin e-ticaret hacmindeki hızlı büyüme ve küresel dijital ticaretin genişlemeyi sürdürmesi, Ankara’nın e-ihracatı dış ticaret politikasının temel başlıklarından biri haline getirdiğini gösteriyor. 

Büyüyen pazar yeni oyuncuların önünü açıyor

Türkiye'nin e-ticaret ve e-ihracat alanında ortaya koyduğu büyüme performansı, sektörde faaliyet gösteren dijital pazaryerlerinin sayısını ve ölçeğini de artırıyor. Uzmanlara göre, devlet destekleriyle güçlenen dijital ihracat altyapısı ile özel sektör yatırımlarının eş zamanlı ilerlemesi, Türkiye'nin bölgesel bir e-ticaret merkezi olma hedefini destekleyen en önemli unsurlar arasında yer alıyor.

Bu dönüşümün son örneklerinden biri de çok kategorili dijital pazaryeri modeliyle faaliyet gösteren Binibiyerde.com oldu. Platform, 100 bine yaklaşan ürün çeşitliliğiyle giyimden elektroniğe, otomotivden kozmetik ürünlerine, ev yaşam kategorilerinden anne-bebek ve spor ekipmanlarına kadar geniş bir ürün yelpazesi sunuyor.

Sektör uzmanları, küresel e-ticaret ekosisteminde son yıllarda öne çıkan eğilimin, kullanıcıların farklı ihtiyaçlarını tek platform üzerinde karşılayabilen çok kategorili pazaryerleri yönünde şekillendiğine dikkat çekiyor. Bloomberg, Reuters ve BBC gibi uluslararası medya kuruluşlarında yer alan analizlerde de tüketicilerin zaman tasarrufu sağlayan, geniş ürün çeşitliliği sunan ve güvenilir lojistik altyapıya sahip platformları tercih ettiği vurgulanıyor.

Binibiyerde.com da bu eğilim doğrultusunda kullanıcı deneyimi, erişilebilir fiyat politikası ve kategori çeşitliliğini merkezine alan bir büyüme stratejisi izliyor. Platformda kadın, erkek ve çocuk giyim ürünlerinden ayakkabı ve aksesuarlara; bilgisayar donanımı ve elektronik ürünlerden kitap, oyuncak ve hobi ürünlerine; otomotiv ekipmanlarından ev dekorasyonu ve yapı market çözümlerine kadar çok sayıda kategori yer alıyor.

Şirket yetkilileri, önümüzdeki dönemde ürün çeşitliliğini artırmaya, lojistik altyapıyı güçlendirmeye ve kullanıcı deneyimine yönelik yatırımları hızlandırmaya odaklanacaklarını belirtiyor. Bu kapsamda dijital ticaret alanında yaşanan büyümenin yalnızca büyük uluslararası platformlara değil, Türkiye merkezli yeni nesil pazaryerlerine de önemli fırsatlar sunduğu ifade ediliyor.

Uzmanlar, Ticaret Bakanlığı'nın hedef ülke sayısını artırması, e-ihracat desteklerinin genişletilmesi ve yapay zekâ destekli ticaret uygulamalarının yaygınlaşmasının, önümüzdeki yıllarda Türkiye merkezli dijital ticaret platformlarının küresel pazarlara açılımını hızlandırabileceğini değerlendiriyor. Böylece Türkiye'de büyüyen e-ticaret hacmi ile e-ihracat stratejilerinin, yeni nesil dijital pazaryerlerinin gelişimini destekleyen çift yönlü bir ekosistem oluşturduğu belirtiliyor.